در دومین روز از هفته، بازارها در شرایطی شروع به کار کردند که همزمانی تحولات سیاسی با سیاستهای جدید ارزی، فضای بازار طلا و دلار را تحت تأثیر قرار داده. در همین شرایط بانک مرکزی از افزایش ذخایر ارزی و تداوم جریان تأمین ارز برای واردات خبر داده و اعلام کرده که اصلاحات ارزی انجامشده از دیماه، کشور را برای مواجهه با سناریوهای سخت تحریمی آماده کرده.
همزمان در خبر دیگری، احتمال راهاندازی نخستین صندوق ارزی با سود حدود ۳ تا ۴ درصد از هفته آینده مطرح شده. ابزاری که میتواند گزینه جدیدی برای سرمایهگذاری ارزی و جذب بخشی از تقاضای احتیاطی بازار باشد. اما در واکنش به این خبر باید یک موضوع را مد نظر قرار داد که سود این صندوق ارزی تقریبا برابر با سود شعب ارزی بانکها است. پس چرا افراد باید دلار خود را به بانک مرکزی تحویل دهند و احتمالا در زمان دریافت آن بتوانند آن را با نرخ دولتی دریافت کنند.
دلار از کانال ۲۳۰ هزار تومان عقب نشست
دلار پس از افزایش بیسابقه یعنی کانال ۲۳۰ هزار تومان کمی عقبنشینی کرد و وارد کانال ۲۲۵ هزار تومان شد. این کاهش نرخ دلار بیشتر به دلیل دخالتهای بانک مرکزی به منظور جذب نقدینگی در بازار بوده. اما در نهایت احتمال افزایش عرضه بازارساز و تشدید موج اصلاحی نیز مطرح است. موضوعی که میتواند معاملهگران را به سمت نگهداری سود و کاهش ریسک سوق دهد.
در بازار ارز، دلار امروز با رسیدن به ۲۲۵ هزار و ۷۰۰ تومان نسبت به روز گذشته ۵۰۰ تومان معادل ۰٫۲۲ درصد افزایش قیمت داشت. تتر نیز با رشد هزار و ۱۲ تومانی به ۲۲۵ هزار و ۱۷۰ تومان رسید.
یورو با کاهش قیمت همراه شد و با کاهش ۱۲۰۰ تومانی به ۲۶۱ هزار تومان رسید.
درهم امارات نیز با افت ۳۶۰ تومانی به ۶۱ هزار و ۴۰ تومان رسید.
طلا تحت فشار اصلاح قیمت دلار
در بازار طلا نیز بانک مرکزی از طراحی سازوکاری برای پاسخ به تقاضای احتیاطی مردم خبر داد. به این ترتیب که در صورت عدم رشد یا کاهش قیمت سکه پس از چند ماه متقاضی میتواند به جای دریافت فیزیکی سکه، از سود سپرده بانکی استفاده کند. در کنار این تحولات اقتصادی، افزایش تنشهای سیاسی بین ایران و آمریکا در منطقه نیز همچنان یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر انتظارات بازار است. عاملی که میتواند در صورت تشدید، فشار صعودی بر قیمت دلار و طلا ایجاد کند.
در بازار سکه، سکه امامی با کاهش ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی نسبت به روز گذشته به ۲۳۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید یعنی افتی معادل ۰٫۶۴ درصد.
نیمسکه نیز با کاهش ۷۰۰ هزار تومانی در محدوده ۱۱۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان معامله شد که نشاندهنده افت ۰٫۵۹ درصدی است.
ربعسکه نسبت به روز گذشته ۲۰۰ هزار تومان افزایش قیمت داشت و به ۶۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسید.
سکه گرمی نیز بدون تغییر نسبت به روز گذشته در سطح ۳۴ میلیون تومان باقی ماند.
طلای آبشده با کاهش ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی، از ۱۰۲ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان به ۱۰۱ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان رسید و ۱٫۱۷ درصد افت کرد. طلای ۱۸ عیار نیز امروز در محدوده ۲۳ میلیون و ۴۲۹ هزار تومان قرار گرفت.
جنگ و تحریم با دلار چه کرد؟
دلار در این روزها قیمتهای بالایی را تجربه کرد. بررسی دادههای بازدهی دلار از ابتدای فروردین تا ۱۴ شهریور در سالهای مختلف نشان میدهد این مقطع زمانی در برخی سالها با جهش قابلتوجه نرخ ارز همراه بوده. در بازه زمانی ابتدای فروردین تا ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ دلار بازدهی ۴۴.۴ درصدی را ثبت کرد. در واقع دلار در روزهای منتهی به ۱۴ شهریور در سطوح قیمتی بالایی قرار گرفت و حتی در معاملات ۱۴ شهریور نرخ دلار آزاد از محدوده ۲۲۳ هزار تومان عبور کرد. بازدهی دلار در سال جدید در حالی افزایشی بود که تشدید تنشها و درگیری نظامی میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر، ریسکهای سیاسی و اقتصادی را افزایش داده.
نکته قابل توجه، مقایسه عملکرد امسال با سالهای گذشته است. پس از جهش کمسابقه ۱۷۸ درصدی در سال ۱۳۹۷ و رشد ۵۰.۶ درصدی در سال ۱۳۹۹، بازدهی ۴۴.۴ درصدی سال ۱۴۰۵ سومین رقم بالای جدول محسوب میشود. در سال ۱۳۹۷ بیشترین بازدهی دلار ثبت شد و بازدهی آن از فروردین تا ۱۴ شهریور به ۱۷۸ درصد رسید. این جهش در شرایطی رخ داد که آمریکا در اردیبهشت ۱۳۹۷ از برجام خارج شد و تحریمهای گسترده علیه ایران، از جمله تحریمهای مرتبط با نفت و نظام مالی، دوباره برقرار شد.
سال ۱۳۹۹ نیز دلار بازدهی ۵۰.۶ درصدی را در این بازه ثبت کرد. در آن دوره، تشدید تحریمها و محدودیتهای فروش نفت و دسترسی به درآمدهای ارزی، فشار بیشتری بر بازار ارز وارد کرد و کاهش عرضه ارز در کنار افزایش انتظارات تورمی، زمینه رشد نرخ دلار را فراهم کرد.
در سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ نیز بازار ارز تحت تأثیر تحریمهای بینالمللی قرار داشت. در این دوره، تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای ایران و محدودیتهای بانکی و نفتی تشدید شد و صادرات نفت ایران نیز کاهش قابلتوجهی پیدا کرد. در نتیجه، دسترسی کشور به منابع ارزی محدودتر شد و فشار بر بازار ارز افزایش یافت.
در مقابل، در برخی سالها روند دلار کاملاً متفاوت بوده بهطوری که در سالهای ۱۳۹۲، ۱۳۹۸، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، بازدهی دلار از فروردین تا ۱۴ شهریور منفی بوده. این مقایسه نشان میدهد که مسیر نرخ ارز تنها به یک عامل وابسته نیست و مجموعهای از متغیرهای سیاسی، تحریمها، درآمدهای ارزی، شرایط اقتصادی و انتظارات تورمی میتوانند بر روند دلار اثر بگذارند.




