بسیاری از تریدرها تنها به بالانس و سود یا زیان فعلی خود نگاه میکنند و نسبت به مارجین آزاد بیتوجهاند؛ غافل از اینکه این پارامتر، خط مقدم دفاعی حساب معاملاتی آنها در برابر ضررهای احتمالی است. اگر میخواهید بدانید دقیقاً مارجین آزاد چیست، چگونه محاسبه میشود و چه تاثیری بر سلامت حساب شما دارد، ادامه این مقاله را با دقت دنبال کنید.

مارجین آزاد بهبیان ساده، مقدار سرمایهای است که پس از باز کردن معاملات، همچنان در حساب شما باقی میماند و میتوان از آن برای باز کردن پوزیشنهای جدید استفاده کرد. در مقابل، مارجین استفادهشده همان مقدار پولی است که کارگزاری برای پوشش ریسک معاملات باز، از حساب شما قفل کرده است.
برای درک بهتر تفاوت این دو مفهوم:
- اگر موجودی حساب شما ۱۰۰۰ دلار باشد و برای معامله فعلی ۲۰۰ دلار مارجین مصرف شده باشد، مارجین آزاد شما ۸۰۰ دلار است.
- مارجین آزاد بهصورت لحظهای با سود و زیان شناور تغییر میکند؛ در حالیکه مارجین استفادهشده تا زمانی که معامله باز است، ثابت باقی میماند.
این تفکیک، به شما کمک میکند قدرت مانور خود را در بازار بهتر بسنجید و از ورود بیشازحد به معاملات اجتناب کنید.
فرمول محاسبه مارجین آزاد در معاملات فارکس
برای درک عمیقتر مفهوم مارجین آزاد، آشنایی با فرمول محاسبه آن ضروری است. جدول زیر اجزای اصلی محاسبه را بهصورت ساختاریافته نمایش میدهد:
|
مؤلفه |
تعریف و نقش در محاسبه |
|
Balance (بالانس) |
موجودی اولیه حساب پیش از باز شدن معاملات |
|
Margin (مارجین) |
مقدار قفلشده برای معاملات باز |
|
Floating P/L |
سود یا زیان شناور معاملات در حال انجام |
|
Free Margin |
بالانس + سود/زیان شناور – مارجین استفادهشده |
فرمول اصلی مارجین آزاد:
Free Margin = Equity – Margin
این فرمول کلیدیترین ابزار برای نظارت دقیق بر سلامت مالی حساب معاملاتی شماست.
نقش بالانس، مارجین و سود شناور در تعیین مارجین آزاد
مارجین آزاد، در اصل تابعی از سه مؤلفه است: بالانس، مارجین استفادهشده و سود یا زیان شناور. هرگونه تغییر در هر یک از این سه عامل، مستقیماً روی مقدار مارجین آزاد اثر میگذارد.
- بالانس: این عدد با واریز و برداشت یا بستن معاملات با سود و زیان نهایی تغییر میکند.
- مارجین استفادهشده: با باز شدن پوزیشنها افزایش مییابد و با بسته شدن آنها آزاد میشود.
- سود/زیان شناور: عامل پویایی که لحظهبهلحظه تغییر میکند و مستقیماً روی Equity اثر میگذارد.
درک صحیح از رابطه بین این سه پارامتر، برای جلوگیری از کاهش ناگهانی مارجین آزاد و ورود به نواحی خطرناک Margin Call، حیاتی است.
نحوه بررسی مارجین آزاد در متاتریدر
در پلتفرم متاتریدر، بررسی مقدار مارجین آزاد بهسادگی و تنها در چند مرحله انجام میشود. مراحل زیر را دنبال کنید:
- باز کردن متاتریدر و ورود به حساب معاملاتی خود
- از پایین صفحه، تب “Trade” را انتخاب کنید
- در این بخش، اطلاعاتی مانند Balance، Equity، Margin و Free Margin را مشاهده خواهید کرد
- Free Margin همان مقدار قابلاستفاده برای معاملات جدید است
این عدد، شاخصی زنده و مهم است که باید دائماً در حین ترید تحت نظر قرار گیرد تا از ورود بیملاحظه به معاملات پرریسک جلوگیری شود.
اهمیت مارجین آزاد در مدیریت ریسک
مارجین آزاد، یکی از حیاتیترین عناصر در ساختار مدیریت ریسک است. بدون کنترل و نظارت بر این پارامتر، حتی تحلیلهای دقیق و معاملات با احتمال بالای موفقیت، ممکن است به شکست بینجامد. در واقع، مارجین آزاد تعیین میکند که:
- چه مقدار ظرفیت برای باز کردن معاملات جدید دارید؛
- چقدر میتوانید نوسانات بازار را بدون بسته شدن اجباری تحمل کنید؛
- چطور میتوانید استاپلاسهای منطقی تنظیم کرده و از «لیکویید» شدن جلوگیری کنید.
اگر مارجین آزاد به نزدیکی صفر برسد، عملاً حساب شما وارد فاز بحران میشود و ریسک Margin Call بهشدت افزایش مییابد. پس باید آن را نهتنها محاسبه، بلکه کنترل کرد.

اشتباهات رایج معاملهگران در تحلیل مارجین آزاد
بسیاری از تریدرهای نوپا و حتی نیمهحرفهای، در درک و استفاده صحیح از مارجین آزاد دچار خطاهای تکراری میشوند:
- عدم درک تفاوت بین Equity و Balance
- بیتوجهی به نقش سود و زیان شناور در مارجین آزاد
- باز کردن چند معامله همزمان بدون بررسی ظرفیت مارجین آزاد
- نادیدهگرفتن کاهش مارجین در زمان افزایش نوسانات بازار
- اتکای کامل به اعداد متاتریدر بدون تحلیل پشتصحنه آنها
پرهیز از این اشتباهات، گام اول در تبدیل شدن به یک معاملهگر با انضباط مالی بالا است.
تاثیر مارجین آزاد بر Margin Call و Stop Out
وقتی مارجین آزاد کاهش یابد و به زیر سطوح بحرانی برسد، کارگزار هشدارهای جدی به معاملهگر ارسال میکند. اولین مرحله از این فرآیند، Margin Call است؛ جاییکه از تریدر خواسته میشود برای جلوگیری از بستهشدن معاملات، حساب را شارژ کند یا پوزیشنها را ببندد.
اگر معاملهگر به هشدار توجه نکند، مرحله دوم یعنی Stop Out فعال میشود؛ کارگزار بهصورت خودکار شروع به بستن پوزیشنهای باز میکند تا مانده حساب به سطوح قابلقبول برسد.
مارجین آزاد کم = کاهش Equity = نزدیک شدن به Margin Level بحرانی
پس بهصورت عملی، مارجین آزاد مثل ضربان قلب حساب معاملاتی است؛ اگر تضعیف شود، سقوط حساب نزدیک است.
مثال کاربردی از محاسبه مارجین آزاد در یک پوزیشن باز
فرض کنید حساب معاملاتی شما دارای ۵۰۰۰ دلار بالانس است. یک پوزیشن روی EUR/USD با حجم ۱ لات باز کردهاید که ۱۰۰۰ دلار مارجین مصرف کرده است. در حال حاضر، این معامله ۲۰۰ دلار سود شناور دارد.
- Equity = Balance + Profit = 5000 + 200 = 5200
- Margin = 1000
- Free Margin = Equity – Margin = 5200 – 1000 = 4200
در این سناریو، شما ۴۲۰۰ دلار مارجین آزاد دارید که میتوانید از آن برای باز کردن پوزیشنهای جدید یا تحمل نوسانات بیشتر استفاده کنید. اگر سود شناور به ضرر تبدیل شود، مارجین آزاد کاهش مییابد و وضعیت شما وارد فاز هشدار میشود.
جمعبندی
مارجین آزاد، شاخصی کلیدی برای سنجش سلامت حساب معاملاتی و میزان ریسکپذیری معاملهگر است. با درک درست آن، میتوان از ورود به معاملات بیشازحد جلوگیری کرد و در زمان مناسب، اقدامات اصلاحی انجام داد. این مفهوم بر پایه محاسبه ساده اما حیاتی Equity و Margin عمل میکند. خطای محاسباتی در این زمینه میتواند منجر به Margin Call یا حتی Stop Out شود. بنابراین، کنترل روزانه مارجین آزاد و تطبیق آن با استراتژی مدیریت سرمایه، از الزامات ترید حرفهای محسوب میشود.
- کارشناس روابط عمومی
- کد خبر 53056
- 186 بازدید
- 2 نظر
- پرینت
شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید
کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -






من همیشه توی متاتریدر بین Balance و Equity گیج میشم. موقع بررسی مارجین آزاد، باید بیشتر به Equity توجه کنم یا Balance؟
این یکی از اشتباهات رایج بین تریدرهاست. Balance موجودی اولیه شماست و فقط بعد از بستهشدن معاملات تغییر میکنه. اما Equity عدد زندهایه که سود و زیان شناور رو هم لحاظ میکنه، بنابراین مارجین آزاد بر اساس Equity محاسبه میشه. به همین دلیل، همیشه موقع بررسی ریسک باید Equity رو معیار قرار بدید، نه صرفاً Balance.